Τετάρτη, Φεβρουαρίου 22, 2006

Απεργία και Πολιτική Επιστράτευση

[πηγή: http://www.greeklaws.com/pubs/content.php?type=vivliografia&id=244]

Για να ξέρουμε για τι μιλάμε:

Η έννοια της πολιτικής επιστράτευσης δεν έχει καμία σχέση με την επιστράτευση ως προϋπόθεση για την διενέργεια επιτάξεως, αλλά το μέτρο αυτό επιβάλλεται με την μορφή της επιτάξεως προσωπικών υπηρεσιών. Με το άρθρο 2 του ν.δ. 17/1974 «Περί πολιτικής σχεδιάσεως εκτάκτου ανάγκης»είχε επιτραπεί η πολιτική επιστράτευση σε ορισμένες περιπτώσεις για την αντιμετώπιση τυχόν μελλοντικών εχθρικών ενεργειών κατά της χώρας ή καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, και το οποίο νομικό διάταγμα είχε εκδοθεί από μια κυβέρνηση που είχε συγκροτηθεί για να αντιμετωπίσει εξαιρετικά ανώμαλες, εσωτερικά και εξωτερικά, συνθήκες που ανέκυψαν στην Ελλάδα το 1974 . Η έννοια της έκτακτης ανάγκης δίνεται στο άρθρο 2 του ίδιου διατάγματος «Κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι κάθε αιφνίδια κατάσταση προκαλούμενη είτε από φυσικά ή από άλλα γεγονότα είτε από ανωμαλίες κάθε φύσης και η οποία έχει ως αποτέλεσμα την παρακώλυση και την διατάραξη της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας. Το άρθρο 18 του .ν.δ. επιτρέπει την πολιτική επιστράτευση του προσωπικού (την επίταξη των προσωπικών υπηρεσιών) σε περίπτωση πολιτικής κινητοποίησης.

Η ρύθμιση αυτή είχε καθιερωθεί προτού μπει σε εφαρμογή το Σύνταγμα που ισχύει σήμερα, πριν δηλαδή τεθεί σε ισχύ το αρθ.22 παρ.4 του Συντάγματος, το οποίο δεν επιτρέπει την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών στην αόριστη και ποικίλη έκταση, που το επιτρέπει το ν.δ.17/1974,αλλά μόνο στις πέντε περιπτώσεις που απαριθμούνται περιοριστικά. Για το λόγο αυτό τα άρθρα 2 παρ.5 είναι αντισυνταγματικά, στην έκταση που επιτρέπουν την επίταξη των προσωπικών υπηρεσιών πέρα από τις τέσσερις ειδικές περιπτώσεις που απαριθμεί το άρθρο 22 παρ.4 του Συντάγματος. Το άρθρο 112 του Σ. ορίζει πως σε όσες περιπτώσεις η εφαρμογή μιας συνταγματικής διάταξης εξαρτάται από την έκδοση ειδικού νόμου, οι νόμοι που ρύθμιζαν από πριν το κρίσιμο ζήτημα εξακολουθούν να ισχύουν, ωσότου εκδοθεί ο προβλεπόμενος ειδικός νόμος. Έτσι και το ν.δ. 17/1974 εξακολουθεί σύμφωνα με το άρθρο 112 παρ.1Σ να ισχύει ,ως ειδικός νόμος κατά την έννοια του άρθρου 22 παρ.4 του Σ. μόνο όμως στην έκταση που προβλέπει το εν λόγω άρθρο του Σ. Βάσει αυτής της σκέψης ,θεωρήθηκε πρωθυπουργική απόφαση για την απεργία των τραπεζικών υπαλλήλων ως αντίθετη προς το Σύνταγμα αφού δεν καλύπτεται από τις περιπτώσεις που προβλέπει το άρθρο 22 παρ.4 του Σ.
Εδώ και αρκετά χρόνια έχει συνδεθεί τεχνητά η πολιτική επιστράτευση με το δίκαιο της απεργίας ως ένας και μάλιστα ο ριζικότερος από τους τρόπους λήξεως της απεργίας. Η συνδικαλιστική ελευθερία κατοχυρώνεται και προστατεύεται ως δικαίωμα των εργαζομένων κατά τρόπο ουσιαστικό όχι μόνο από το άρθρο 23 του Σ. αλλά και από το διεθνές δίκαιο .Το πρόβλημα που ανακύπτει είναι η σχέση του απεργιακού φαινομένου με τις προϋποθέσεις επίταξης προσωπικών υπηρεσιών που τάσσει το άρθρο 22 παρ.4 εδ.β`.
Καταρχήν είναι αδιάφορο αν πρόκειται για απεργία νόμιμη ,παράνομη με την στενή έννοια του όρου ή καταχρηστική. Όπως είναι και αδιάφορο αν επαρκεί ή όχι το προσωπικό ασφαλείας που προσδιορίζεται κατά νόμο ιδίως στον δημόσιο τομέα και τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Η επίταξη προσωπικών υπηρεσιών έχει διαφορετική τελεολογία ,υπακούει στις ουσιαστικές προϋποθέσεις του αρθ.22 παρ.4 και δεν συνδέεται με τον έλεγχο της νομιμότητας μιας απεργίας. Δεν συνδέεται κατά μείζονα λόγο ούτε με την δυνατότητα έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης μιας δικαστικής απόφασης που διαπιστώνει τον παράνομο ή καταχρηστικό χαρακτήρα της απεργίας. Οι λόγοι αυτοί δεν είναι από τους προβλεπόμενους στο άρθρο 22 παρ.4 εδ.β` και η επίκληση τους θα καθιστούσε την επίταξη προφανώς παράνομη.
Έτσι τίθεται το ερώτημα αν η απεργία ως factum μπορεί να συνιστά λόγο εφαρμογής του αρθ.22 παρ 4 του Σ, μπορεί δηλαδή μια απεργιακή κινητοποίηση να συγκροτεί την αντικειμενική υπόσταση των λόγων για τους οποίους είναι κατά το Σύνταγμα δυνατή η επίταξη προσωπικών υπηρεσιών.
Κάτι τέτοιο βέβαια δεν μπορεί να συμβεί, καθώς δεν υπάρχει περίπτωση ούτε θεομηνίας, ούτε πολέμου ούτε επιστράτευσης. Αντίθετα μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι μια κινητοποίηση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σχετικά με τις αμυντικές ανάγκες της χώρας ή τη δημόσια υγεία. Δηλαδή δεν αποκλείεται μια απεργιακή κινητοποίηση να προκαλέσει ή αν επιτείνει μια κατάσταση που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την δημόσια υγεία.(π.χ. απεργία γιατρών ή των υπαλλήλων καθαριότητας.) όπως και μια κατάσταση συνδεδεμένη με τις ανάγκες της άμυνας της χώρας.
Και στις δυο αυτές υποθετικές περιιπτώσεις ,βασικός και στοιχειώδης κανόνας που απορρέει από την αρχή της αναλογικότητας είναι να μην μπορεί να καλυφθεί η οποιαδήποτε ανάγκη από άλλες κατηγορίες εργαζομένων που δεν απεργούν ή από το προσωπικό ασφαλείας .Με βάση μάλιστα την ΔΣΕ 105 έχει θεωρηθεί, ότι το μέτρο της επίταξης προσωπικών υπηρεσιών απεργών δεν είναι θεμιτό εφόσον οι ανάγκες μπορούν να καλυφθούν με την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών άλλων ατόμων ή κατηγοριών προσώπων που δεν απεργούν. Ένας τέτοιος όμως περιορισμός είναι χωρίς περιεχόμενο ,όταν η κατηγορία εργαζομένων που απεργεί είναι μια κατηγορία με απολύτως εξειδικευμένες τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις .Βέβαια ανάμεσα στο άρθρο 22 παρ.4 και τους συνταγματικούς περιορισμούς της απεργίας δεν υπάρχει κλιμάκωση. Η επίταξη προσωπικών υπηρεσιών δεν είναι ένας πρόσθετος και μείζων περιορισμός της απεργίας και δεν πολλαπασιάζει τους συνταγματικά θεμιτούς περιορισμούς του απεργιακού δικαιώματος που θεμελιώνονται στο άρθρο 23 παρ.2 Σ. Η επίταξη είναι μέσο προσανατολισμένο σε τελείως διαφορετικό σκοπό. Παρά ταύτα η δυνατότητα κάλυψης των διαφόρων έκτακτων αναγκών με το προσωπικό ασφαλείας ή εργαζομένους που δεν απεργούν είναι ένα ισχυρό κριτήριο για τον έλεγχο της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 22 παρ.4 εδ.β` Σ και την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας.
Η δυνατότητα δικαστικού ελέγχου δεν εξουδετερώνει βέβαια το ενδεχόμενο της καταστρατήγησης του αρθρ.22 παρ.4 και μιας εκ του πλαγίου, επιβολής πρόσθετων περιορισμών στο δικαίωμα της απεργίας. Η Διοίκηση διαθέτει ευρύ περιθώριο διακριτικής ευχέρειας και ελεύθερης εκτίμησης. Τα πραγματολογικά δεδομένα ,όμως που βρίσκονται στον εμπειρικό χαρακτήρα όλων των προϋποθέσεων του αρθρ.22 παρ.4 είναι τόσο προφανή και πασίδηλα, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέριας της διοίκησης και της πολιτικής πρόγνωσης της Κυβέρνησης ιδίως υπό το πρίσμα των περιορισμών που διέπουν αυτούς τους ίδιους περιορισμούς των συνταγματικών ελευθεριών.Τα τελευταία χρόνια πάντως έγινε επανειλημμένα πολιτική επιστράτευση απεργών σε σοβαρές περιπτώσεις με επίκληση του γενικού συμφέροντος, του κινδύνου για την εθνική οικονομία ή την κοινωνική ζωή της χώρας ή τη δημόσια υγεία ή την αποδιοργάνωση των εναέριων συγκοινωνιών .Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση επιστράτευσεως το 1986 των χειριστών και ιπταμένων μηχανικών της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Το ΣτΕ έκρινε ,ότι νόμιμα έγινε η επιστράτευση .Αντίθετα η θεωρία σχεδόν σύσσωμη διατύπωσε έντονα την αντίθεσή της και χαρακτήρισε την πολιτική επιστράτευση αντισυνταγματική λόγω της μη συνδρομής των προϋποθέσεων του αρθ.22 παρ.4 Σ. Η επιτροπή εμπειρογνομόνων του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας για την εξέταση της προσφυγής των χειριστών της πολιτικής αεροπορίας απεφάνθη επίσης ,ότι η πρακτική της πολιτικής επιστρατεύσεως στην περίπτωση τους ήταν αντίθετη στις διεθνείς συμβάσεις 29/1920 και 105/1957 και σύστησε εναρμόνιση του.ν.17/1974 με τις συμβάσεις αυτές .

8 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόστηκε το κατά τα άλλα φασιστικό και άκρως αντιδημοκρατικό μέτρο της πολιτικής επιστράτευσης. Οι απεργιακές κινητοποιήσεις των ιδιοκτητών βυτιοφόρων στα τέλη της δεκαετίας του 1990 επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και των ναυτεργατών το 2004 επι κυβέρνησης ΝΔ είναι από τα πιό πρόσφατα κρούσματα κυβερνητικού αυταρχισμού σε βάρος συνδικαλιστών που αντιδρούσαν στις νεοφιλελεύθερες επιλογές της εκάστοτε κυβέρνησης. Φυσικά η πολιτική επιστράτευση των απεργών είναι κοινή πολιτική επιλογή που θεσπίστηκε επί χούντας και εφαρμόζεται ακόμα και σήμερα! Όλα τα συνδικάτα και τα κόμματα της ελλάσονως αντιπολίτευσης ζητούν εδώ και τώρα την κατάργηση αυτού του χουντικού νομοθετήματος γιατί συνιστά ωμή παραβίαση και καταπάτηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων των πολιτών.

Ανώνυμος είπε...

Ιδίως όταν πρόκειται για απεργίες σε "νευραλγικούς" τομείς του κράτους, όπως στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές (απεργία ΠΝΟ/ΟΜΥΛΕ), στην ηλεκτροδότηση και την αποκομιδή των σκουπιδιών (ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ/ΠΟΕ-ΟΤΑ) και στις τραπεζικές/χρηματιστηριακές συναλλαγές (ΟΤΟΕ).

Αυτή την φορά η κυβέρνηση της ΝΔ θα παίξει το τελευταίο της χαρτί με αφορμή τις φασιστικές μεθοδεύσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας για το Ασφαλιστικό, που εκπονήθηκαν πριν 14 χρόνια. Θα προχωρήσει στην πολιτική επιστράτευση των τεσσάρων κλάδων ενώ δεν αποκλείεται να επιστρατεύσει και άλλους κλάδους εργαζομένων. Επίσης υπάρχουν εισηγήσεις από κυβερνητικά στελέχη να τεθεί η χώρα στο "γύψο" με την κήρυξη στρατιωτικού νόμου (τανκ στους δρόμους των μεγαλουπόλεων), κατάλυση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αγγλοαμερικανοΝΑΤΟϊκή επέμβαση ως απάντηση-αντίποινα για την κατατρόπωση των "τρομοκρατών" εάν θεωρηθεί ότι ο κόμπος έφτασε στο χτένι και οι φασιστικές μεθοδεύσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας για το Ασφαλιστικό πεταχτούν στην πυρά από ενδεχόμενη ένοπλη κομμουνιστική εξέγερση.

Ανώνυμος είπε...

ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΟΠΩΣ ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΖΟΥΜΕ ΕΔΩ ΚΑΙ ΜΙΑΜΙΣΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΜΕ ΤΗΝ ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ ΝΑ ΠΑΡΑΤΗΝΕΙ ΣΥΝΕΧΩΣ ΤΗΝ ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΟΜΕΝΗ ΤΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΕ-ΟΤΑ ΝΑ ΠΡΑΤΤΕΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ,ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΕΠΙΚΡΙΝΩ ΤΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΟ ΕΧΕΙ ΕΦΑΡΜΟΣΕΙ ΑΚΟΜΑ.ΠΟΤΕ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ;

ANεμος είπε...

Επίσης, μας χρειάζεται Στρατιωτικός νόμος, να κατέβουν τα τανκς και να στηθούν όλα τα κουμμούνια στον τοίχο! Τι περιμένουν;

Ανώνυμος είπε...

ΕΓΩ ΔΝ ΕΧΩ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Μ Τ ΚΟΜΟΥΝΙΑ ΓΙΑΤΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΔΙΑΛΛΑΞΙΑ ΤΟΥΣ ΔΝ ΘΑ ΠΕΡΑΣΟΥΝ ΤΟ ΠΕΝΙΧΡΟ 8-9% ΑΝ ΚΑΙ ΣΤΕΝΑΧΩΡΙΕΜΑΙ ΓΙΑ ΑΥΤΟ ΑΛΛΑ ΑΥΤΟΙ ΦΤΑΙΝΕ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

ANεμος είπε...

Μα φαίνεται οτι δεν έχεις. Σφαγμένα να είναι και ο,τι να 'ναι.

Ανώνυμος είπε...

Η ΣΦΑΓΗ ΔΝ ΕΙΝΑΙ ΛΥΣΗ!!!!!!!!!ΕΓΩ Ν Σ ΠΩ ΤΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΤΕ ΤΟ ΠΙΣΤΕΥΕΙΣ ΕΙΤΕ ΜΠΟΡΕΙ Ν ΨΗΦΙΣΩ ΚΚΕ ΣΤΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΑΛΛΑ Μ ΑΠΟΘΑΡΡΥΝΕΙ Η ΑΔΙΑΛΛΑΚΤΗ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥΣ Μ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ Ν ΕΧΩ ΤΝ ΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΟΤΙ Η ΨΗΦΟΣ Μ ΘΑ ΠΑΕΙ ΧΑΜΕΝΗ!!!!!ΚΑΙ ΣΤΝ ΤΕΛΙΚΗ ΑΝ ΟΛΟΙ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΑΠΕΡΓΟΥΝ Γ ΤΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΟΠΩΣ ΕΙΠΑ ΚΑΤΗΓΟΡΩ ΤΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΟΥ ΔΝ ΤΟΥΣ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΕΙ ΗΤΑΝ ΚΟΥΜΟΥΝΙΑ ΟΠΩΣ ΕΣΥ ΠΡΩΤΟΣ ΕΙΠΕΣ ΤΟΤΕ Η ΑΛΕΚΑ Θ ΗΤΑΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΜΕ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 200 ΕΔΡΕΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ!!!!!!!!!!!!!!!

Ανώνυμος είπε...

Ο πρωθυπουργός δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο της πολιτικής επιστράτευσης και της κατάλυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος της χώρας εάν οι κινητοποιήσεις για το "Ασφαληστρικό" μετατραπούν σε αντιπολεμική διαδήλωση, ή, ακόμα χειρότερα, ένοπλη κομμουνιστική εξέγερση.

Δεν νομίζω ότι θα επιστρέψουμε πίσω στο 1967 για ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα όπως το Ασφαλιστικό. Άλλο 1967, άλλο 2008.

Οι πιθανότητες για χρήση βίας από τους Δυτικούς ιμπεριαλιστές προκειμένου να εξαλειφθούν τα τελευταία "απομεινάρια" αντίστασης του υπαρκτού σοσιαλισμού από την ελληνική επικράτεια είναι απειροελάχιστες.